02-2150826-7, 094-6595959 info@charlassociate.com

มารู้จักกับ Crowdfunding ทางเลือกใหม่แห่งการระดมทุน

ใครยังไม่รู้จักกับ “คราวด์ฟันดิง” (Crowdfunding) มาทำความเข้าใจไปด้วยกันครับว่า มันคืออะไร? แล้วทำไมถึงมีอิทธิพลต่อผู้นักลงทุนในช่วงเวลานี้?

หลายคนน่าจะเคยได้ยินผ่านหูกันมาบ้างแล้วนะครับกับ คำว่า “Crowdfunding” โดยถ้าจะให้แปลตรงๆ จากคำนี้แล้ว ก็คงจะแปลได้ว่า “การระดมทุนโดยฝูงชน” หากแปลได้อย่างนี้แล้วเท่ากับว่าเรามาถูกทางแล้วครับ ดังนั้นผมจะขอขยายความต่อเนื่องกันไปเลย

Crowdfunding คืออะไร ?

Crowdfunding คือ การระดมทุนจากบุคคลทั่วไป มารวมกันคนละเล็กคนละน้อยผ่านแพลตฟอร์มหรือตัวกลางให้กลายเป็นเงินทุนก้อนใหญ่ เพื่อนำมาสร้างกิจกรรม โครงการ หรือธุรกิจ จากแนวความคิดของคนกลุ่มหนึ่ง ให้ประสบความสำเร็จและเกิดขึ้นได้จริง โดยผู้ช่วยระดมทุน หรือที่เรียกว่านักลงทุนจะได้ผลตอบแทนในภายหลัง หรือบางโครงการก็อาจจะไม่ได้ผลตอบแทน ทั้งนี้จะขึ้นอยู่กับรูปแบบและเงื่อนไขของโครงการนั้นๆ ครับ

ด้วยเหตุนี้ Crowdfunding จึงได้รับความสนใจอย่างมากในหมู่ธุรกิจขนาดเล็ก โดยเฉพาะธุรกิจ Start up ที่มักมีแนวความคิดสร้างสรรค์และไอเดียใหม่ๆ ออกมาให้เห็นกันอยู่บ่อยครั้ง ได้ออกมานำเสนอโครงการผ่านสาธารณะเพื่อการระดุมเงินทุน ซึ่งตอบโจทย์เป็นอย่างมากสำหรับในยุคนี้ที่เศรษฐกิจฝืดเคือง เพราะถ้าพูดถึงมุมมองของธุรกิจ SME หรือ Start up เอง การที่จะกู้เงินจำนวนมากจากธนาคารก็คงเป็นเรื่องที่ไม่แน่นอน เนื่องด้วยสภาพคล่องหรือสินทรัพย์เพื่อการค้ำประกันที่อาจจะยังไม่ผ่านเกณฑ์การกู้เงินของธนาคาร Crowdfunding จึงเป็นทางเลือกใหม่สำหรับพวกเขา ส่วนในมุมมองของนักลงทุนเองก็ได้ผลตอบแทน อาจจะเป็นสินค้า / บริการ หรือและความสบายใจ แต่ผลลัพธ์ที่ได้อย่างแน่นอนก็คือ การได้เห็นถึงธุรกิจหรือโครงการใหม่ๆ ที่เกิดขึ้น ดังนั้นจึงกล่าวได้ว่ามันเป็นความลงตัวอย่างยิ่งสำหรับ “ผู้ประกอบการที่ต้องการเงินทุน” และ “นักลงทุนที่ต้องการเห็นความเปลี่ยนแปลง”

Crowdfunding มีกี่รูปแบบ ?

โดยทั่วไปแล้ว Crowdfunding มักจะทำผ่านคนกลางที่เป็นผู้ให้บริการในระบบ crowdfunding โดยผู้ระดมทุนจะเสนอโครงการที่คิดไว้ ผ่านแพลตฟอร์มของผู้ให้บริการ ซึ่งรายละเอียดต่างๆ ของโครงการจะเสนอในระบบอินเทอร์เน็ตเพื่อให้นักลงทุนที่สนใจหรือสนับสนุนแนวคิดของโครงการนั้นๆ สามารถโอนเงินได้ผ่านแพลตฟอร์มนั้นได้ทันที โดย Crowdfunding หลักๆ แล้วจะแบ่งออกเป็น 4 รูปแบบ ดังนี้

1. Donation Based Crowdfunding

การระดมทุนในรูปแบบของการขอรับบริจาค ผ่านแพลตฟอร์มระบบอินเทอร์เน็ต เพื่อนำไปใช้ตามวัตถุประสงค์นั้นๆ ให้สำเร็จในช่วงเวลาหนึ่ง โดยส่วนใหญ่องค์กรการกุศลหรือตามมูลนิธิต่างๆ มักเป็นผู้ดำเนินการขอระดมทุนรูปแบบนี้สำหรับคราวด์ฟันดิงในรูปแบบนี้ผู้ลงทุนจะไม่ได้รับสิ่งตอบแทนจากการลงทุน นอกจากความสบายใจ กล่าวคือการระดมทุนแบบให้เปล่านั่งเองครับ

ตัวอย่างของ Donation Based Crowdfunding ในประเทศไทย

2. Reward Based Crowdfunding

การระดมทุนเพื่อสร้างสินค้าหรือบริการที่เป็นนวัตกรรมใหม่ๆ ขึ้นมา เมื่อเจ้าของโครงการสามารถระดมทุนครบตามจำนวน และเสร็จสิ้นตามวัตถุประสงค์เรียบร้อยแล้ว ผู้ช่วยระดมทุนจะได้รับสิ่งตอบแทนเป็นสินค้า/ บริการ ตามที่ทางโครงการได้กำหนดเอาไว้นั่นเองครับ แต่การระดมทุนในรูปแบบนี้ยังไม่มีให้เห็นในไทย

ตัวอย่างของ Reward Based Crowdfunding ในอเมริกา

Kickstarter แพลตฟอร์มที่ให้คนทั้งโลกสามารถร่วมระดมทุน เพื่อให้ได้ reward อะไรบางอย่าง

Oculus ที่ให้ reward เป็น แว่น VR (Virtual Reality) หรือ แว่นตาเหมือนจริง

3. Lending-based Crowdfunding หรือ Peer-to-Peer Lending

การกู้ยืมระหว่างบุคคลกับบุคคลกันโดยตรง คล้ายสินเชื่อส่วนบุคคล โดยผู้กู้จะขอเงินระดมทุนจากนักลงทุนผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ ซึ่งแพลตฟอร์มออนไลน์ดังกล่าวจะเป็นตัวกลางในการรวบรวมเงินทุนจนครบจำนวนที่ผู้กู้ต้องการ ในภายหลังผู้ลงทุนจะได้รับผลตอบแทนเป็นดอกเบี้ยจากผู้กู้ตามสัญญากู้ยืม คราวด์ฟันดิงรูปแบบนี้มีจุดเด่นก็คือการกู้ยืมจะไม่เหมือนกันการกู้กับธนาคาร เพราะจะเป็นการกู้ยืมแบบไม่มีคนกลาง ทำให้อัตราดอกเบี้ย จึงสามารถให้อัตราดอกเบี้ยที่ดีกว่าการลงทุนแบบอื่นๆ สำหรับผู้ให้ยืม และได้ดอกเบี้ยที่ต่ำกว่าสำหรับผู้อยากกู้เงินครับ

ตัวอย่างของ Lending-based Crowdfunding หรือ Peer-to-Peer Lending

Lendingclub บริษัทฟินเทคจากอเมริกาที่บุกเบิกมากับรูปแบบธุรกรรมการกู้ยืมเงินออนไลน์

DeepSparks Peer Lending บริษัทผู้บุกเบิก Peer-to-Peer Lending (รายแรกในประเทศไทย)

4.Investment-based

คือ การระดมทุนที่ผู้ลงทุนจะได้รับหุ้นและผลตอบแทนจากการถือหุ้นนั้นๆ เป็นรูปแบบ Crowdfunding ที่นักลงทุนต่างนิยมชมชอบเป็นอย่างยิ่ง โดยจะแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบย่อย ดังนี้ครับ

Equity crowdfunding คือ การระดมทุนด้วยการออกหุ้น ผู้ที่ลงทุนจะได้ถือครองหุ้นของโครงการนั้นๆ ตามสัดส่วนของหุ้นที่ลงทุน หรือเรียกว่าเป็นเจ้าของกิจการในฐานะผู้ถือหุ้น โดยผู้ลงทุนจะได้รับเงินปันผลเป็นสิ่งตอบแทนในอนาคตตามเงื่อนไขหรือนโยบายของโครงการนั้นๆ

Dept crowdfunding คือ การระดมทุนในรูปแบบของการกู้ยืม ผู้ขอระดมทุนจะเสนอโครงหรือธุรกิจที่คิดไว้ผ่านตัวกลาง หรือแพลตฟอร์ม ให้นักลงทุนสามารถเลือกลงทุนตามความต้องการของตนเองได้ โดยผู้ลงทุนจะเป็นผู้ถือหุ้นกู้ และจะได้รับดอกเบี้ยและเงินต้นเป็นสิ่งตอบแทนจากผู้ขอระดมทุน ซึ่ง Dept crowdfunding รูปแบบอาจจะดูคล้ายๆ กับ Peer-to-Peer Lending แต่แตกต่างกันตรงที่ผู้เสนอขายหุ้นกู้จะเป็นบริษัทใหญ่ที่มีความน่าเชื่อถือ ไม่ใช่การปล่อยหุ้นกู้ระหว่างบุคคลกับบุคคล แบบ Peer-to-Peer Lending Crowdfunding ในรูปแบบนี้ จึงเป็นที่นิยมอย่างมากในหมู่ธุรกิจ Start up

ในส่วนของการกำกับดูแลของประเทศไทย คราวด์ฟันดิง ที่ให้หุ้นหรือหุ้นกู้เป็นสิ่งตอบแทน จะอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535 ซึ่งกำกับดูแลโดย ก.ล.ต. และได้มีการกำหนด funding portal ที่เป็นระบบที่รองรับการเสนอขายหุ้นกู้จากคราวด์ฟันดิง เพราะหุ้นกู้รูปแบบนี้ถือเป็นการเสนอขายหลักทรัพย์ต่อประชาชนรูปแบบหนึ่ง

ถ้าพูดในระดับมหาภาคผมเชื่อว่าคราวด์ฟันดิงจะสามารถช่วยให้สังคมของเราดีขึ้นได้ เพราะสามารถช่วยเหลือได้ในหลายภาค ทั้งการกุศล หรือในมุมมองของธุรกิจ Start up คราวด์ฟันดิงถือเป็นตัวชูโรมแห่งการระดมทุนชั้นดี ใครมีไอเดีย หรือแนวความคิดดีๆ ก็สามารถนำเสนอ ซึ่งพร้อมมีผู้สนับสนุนเงินลงทุนให้เสมออยู่แล้วครับ ทั้งนี้เชื่อว่า Crowdfunding จะช่วยเพิ่มอัตราการเติบโตของธุรกิจ SME หรือ Start up ให้สูงขึ้นได้

สำนักงานบัญชี ชาญ Charl Associate

455/37-38 ถนน พระราม 6, แขวง ถนนเพชรบุรี เขตราชเทวี, กรุงเทพ 10400
โทร : 02-2150826-7, 094-6595959
แฟกซ์ : 02-6138312
อีเมล : info@charlassociate.com
ไลน์ : @charlassociate